پیامبر گرامی (ص) می فرماید (شهر رمضان شهر الله عزوجل و هوش هر التوبه) ماه رمضان ماه خدا و ماه توبه است. 

در ماه رمضان هر روز این دعا را می خواندند : “ اللهم ان هذا شهر رمضان و هذا شهر التوبه “  بار خدایا این ماه رمضان و ماه توبه است  

رهبر کبیر انقلاب امام خمینی “ره “ در تعریف توبه در کتاب چهل حدیث چنین می نویسد “ “ توبه عبارت است از رجوع از طبیعت به سوی روحانیت نفس بعد از آنکه به واسطه معاصی و کدورت  نافرمانی نور فطرت و روحانیت ، محجوب به ظلمت طبیعت شده است “

خدای متعال توابین را دوست دارد. پیامبران همواره انسانها را به سوی توبه که راهی به سوی تکامل و رسیدن به کمال حقیقی است دعوت کرده اند . دست کشیدن از گناه و بازگشت به راه حق ، محور عمده خودسازی و تهذیب نفس است .توبه زیباترین و رساترین نوع عذر خواهی است  .

در روایتی پیامبر گرامی اسلام فرموده اند: در شب اول ماه رمضان خدای متعال به فرشتگان فرمان می دهد بهشت را برای روزه داران از امت محمد (ص) آراسته و آماده کنید ، درهای جهنم را بر این روزه داران ببندید و تا پایان ماه باز نکنید و به جبرئیل فرمان میدهد به زمین فرود آی و راه شیاطین را بر امت محمد ببند که نتواند ایمان و روزه آنها را فاسد کند. 

 اگر چه همیشه راه توبه و بازگشت به سوی پروردگار باز است اما ماه رمضان بهار توبه است . در این ماه زمینه پذیرش و قبولی آن بیشتر فراهم است .

و باز رسول الله در سخنی دیگر فرموده اند : “ خدای متعال در سراسر ماه رمضان می فرماید : آیا توبه کننده ای هست که توبه او پذیرفته شود ؟ 

 محمد مسلم ثقفی می گوید : امام محمد باقر (ع ) فرشتگان خدا در شب آخر ماه مبارک رمضان به روزه داران بشارت می دهند که پروردگار گناهان شما را آمرزیده و توبه شما را پذیرفت ، به آینده بنگرید که چگونه خواهید بود . 

ائمه معصومین تاکید بسیاری بر اهتمام به توبه در ماه رمضان کرده و در ادعیه ، توفیق توبه از پروردگار را خواسته اند .

اما زین العابدین (ع ) در دعای ماه رمضان می فرمودند : بار خدایا در این ماه جدیت و تلاش و سعی و کوشش و قدرت و نشاط و توبه را روزی من بنما .

امام خمینی ( ره ) در اهمیت توبه در کتاب چهل حدیث می نویسد ای عزیز  بی اعتنا و سرسری از این مقام مگذر تدبر و تفکر در حال خود و عاقبت امر خویشتن کن و به کتاب خدا و احادیث خاتم انبیاء و ائمه هدی ، سلام الله علیهم اجمعین و کلمات علمای امت و حکم عقل وجدانی رجوع نما و این باب توبه را که مفتاح ابواب است به روی خود بگشا و در این منزل که عمده منازل انسانیت است وارد شو و اهمیت به آن بده و از آن مواظبت کن و از خداوند تبارک و تعالی توفیق حصول مطلوب بخواه و از روحانیت رسول اکرم و ائمه هدی سلام الله علیهم استعانت کن و به ولی امر و ناموس دهر ، حضرت امام عصر عجل الله فرجه ، پناه ببر ، البته آن بزگوار دستگیر ی ضعفا و بازماندگان می فرماید و بیچارگان را دادرسی می نماید .

ای عزیز مبادا شیطان   و نفس اماره وارد شوند بر تو و وسوسه نمایند و مطلب را بزرگ نمایش دهند . وتو را از توبه منصرف کنند و کار تو را یکسره نمایند . بدان که در این امور هر قدر ، ولو به مقدار کمی نیز باشد اقدام بهتر است . اگر نمازهای فوت شده و روزه ها و کفارات و حقوق خدایی بسیار است و حقوق مردم بیشمار است .

گناهان متراکم است و خطاها متزاحم ، از لطف خداوند مأیوس مشو و از رحمت حق نا امید مباش که اگر به مقدار مقدور اقدام کنی حق تعالی راه را بر تو سهل میکند و راه نجات را به تو نشان می دهد.

----------------------------- 

 وسائل ج7 ص 237

 بحار ج 96 ص 350

همان ص 348

امالی مرحوم شیخ صدوق ص33

من لا یحضره الفقیه ج 2 ص 105

موانع اجابت دعا

عامل اصلی حبس دعا ، گناه است.

روایت: شخصی نزد امیر المومنین علی (علیه السّلام) از عدم اجابت دعایش شکوه کرد، حضرت علّت آن را

*خدا را شناختید ولی حق او را چنان که با ید ادا نکردید.

* به رسول او ایمان آوردید سپس با سنتش مخالفت کردید.

* کتاب او را خواندید و به آن عمل نکردید.

* می گویید از کیفر و عقاب خدا می تر سید ولی همواره اعمالی را مرتکب می شوید که شما را به آن منع کردند.

* می گویید به پاداش الهی مشتاقید لکن همواره کاری می کنید که از آن دور میشوید.

*از نعمت های خدا بهره می برید وشکر او را به جا نمی آورید.

*به شما گفته شد دشمن شیطان باشی دولی شما با او دوستی می کنید.

·* عیوب مردم را نصب العین خود کرده اید و از عیوب خود غافلید با این همه چگونه انتظار دارید دعا هایتان مستجاب شود در حالی که خود در های آن را بسته اید.

سپس فرمودند: اعمال خود را اصلاح کنید، نیّات خود را صادق گردانید، امر به معروف و نهی از منکر کنید تا دعا های مستجا گردد.

آداب دعا

· توجه به عظمت خدا هنگام دعا

· باحالت تضرّع و با گریه دعا کند

· صدای خود را بلند نکند و با صدایی آرام دعا کند

· با حالت خوف و رجا دعا کند.(نگاه کند به گناه خود و به رحمت الهی)

· اوقات شریفه را برای دعا اختیار کند ( روز عرفه، شب جمعه، شب قدر، ماه مبارک رمضان، سحر وامثال اینها)

· میان اذان واقامه و بین صلاتین دعا کند.

· با وضو و طاهر باشد و رو به قبله دعا کند.

· دست های خود را بلند کند .

· عزم به اجابت دعا کند و یقین داشته باشد رد نمی شود.

· اصرار بر دعا نماید و الحاح کند، لا اقل سه مرتبه بگوید.

· قبل از دعا حمد وتسبیح خدا بگوید و قبل و بعد از دعا صلوات بفرستد.

التماس دعا

للهم اجعلنی من المستشهدین بین یدیه طائعاً غیر مکرهٍ

فی صف الذی نعت اهلهُ فی کتابک فَقلت صفاً کانّهمبنیانٌ مرصوص.

آه ای دل بی خبر چه قدر این جا وآنجا شنیده ای که می گویند :

«التماس دعا» . اصلاً هر کسی به یک عالم

روحانی به یک پرهیز گار باتقوی میرسد بلافاصله می گوید :

التماس دعا، و یا هر کسی به زیارت قبور نورانی یکی از ائمه می رود همه به او التماس دعا می گویند،

از او می خواهند که برایشان دعایی بکند، یا اگر حالی پیدا کرد ودلش شکست هر جا که بود آنها را هم دعایی بکند . آخر دل شکسته را خداوند هیچ گاه رد نمی کند دل که بشکند می شود جایگاه خود خداوند. اما زیر این گنبد کبود دل شکسته ای است تنها و غریب ؛

زیر این آسمان بزرگ دل شکسته ای است که نه تنها به او التماس دعایی نگفتند که حتی یادشان رفت که امامی

هست ...آقایی هست ،خیمه ای هست و چشمان اشک

آلودی و دست دعایی که هر شب تا صبح بر آستان خداوندی به انتظار می ماند:

یا ابا صالح المهدی!

به فدای دل شکسته ات ، به فدای اشک های دیده ات،

آقاجان التماس دعا! مولاجان! وقتی که درد ها و بغض ها

آنچنان بر گلبرگ دلت سنگینی می کند که سر به زیر و اشک ریزان کنار مزار مادرت می روی ، التماس دعا،

آنجا برای ما هم دعایی بکن ، آنجا ما که دستمان نمی رسد

ما بین هق هق گریه ها ، برای ما هم دعایی بکن، یا وقتی که داغ واقعه ی کربلا اشک های نورانیت را زنان بی پناه ...پاهای پر آبله ،آنجا ما را هم دعایی کن.

آقا جان از خدا بخواه که ما را نیز کربلایی کند ، ما هم اندکی بفهمیم که بازوان عمه سادات را
بستند یعنی چه . . . نه آقا جان ، نه،نه اینچنین گریه نکن ،ما فقط گفتیم التماس دعا.

آقا جان ! مدینه ،کربلا ، کاظمین ، التماس دعا.

آقا جان ! بقیع ،سامرا ،نجف ، التماس دعا.

مولا جان ! امام رضا که می روی بالا سر سحن عتیق، سقا خانه التماس دعا.

آقا جان ! ما بین مناجات دل تاریک شب التماس دعا .با تمام وجود التماس دعا که یک نگاهت ،یک دعایت ،برای دنیا و آخرتم کافی است و محال است اگر با دل شکسته التماس دعایی بگویم جوابم ندهی.

آقا جان ! التماس دعا.

چه انتظار عجیبی تو بین منتظران هم عزیز من چه غریبی

عجیب تر که چه آسان نبودنش شده عادت

چه بی خیال نشستیم

نه کوشش و نه وفایی

فقط نشسته وگفتیم

خدا کند که بیایی...

جاری می کند ، کنار خیمه های نیم سوخته ...

((روزه دریچه ای به عالم معنا استاد طاهر زاده)

الهی ! ضعیفان را پناهی، قاصدان را بر سر راهی، مؤمنان را گواهی، چه بود که افزائی و نکاهی؟

الهی! چه عزیز است او که تو او را خواهی ور بگریزد او را در راه آیی، طوبی آنکس را که تو او رایی. آیا که تا از ما خود کرایی؟

الهی  ! جدا ماندم از جهانیان، به آنک چشمم از تو تهی و تو مرا عیان، خالی نیی از من و نبینم رویت، جانی تو که با منی و دیدار نیی، ای دولت دلو زندگانی جان، نادریافته یافته و نادیده عیان یاد تو میان دل و زبانست و مهر تو میان سر و جان، یافتِ تو روز است که خود برآید ناگاهان، یابنده ی تو نه به شادی پردازد نه به اندُهان، خداوندا! به سر مرا کاری از آن عبارت نتوان، تمام کن بر ما کاری با خود که از دو گیتی نهان.